Taqrizchilar uchun

Taqrizchilar uchun qo‘llanma

Taqrizlash Central Asian Cancer Sciences jurnalidagi tahririy jarayonning muhim qismi bo‘lib, nashr etilayotgan tadqiqotlarning ilmiy sifati, obyektivligi va yaxlitligini ta’minlashga qaratilgan.

Taqrizchilarni tanlash

Taqrizchilar muharrirlar tomonidan ularning ilmiy ekspertizasi, nashrlar tarixi, metodologik bilimlari va topshirilgan qo‘lyozma mavzusiga mosligi asosida tanlanadi.

Imkon qadar taqrizchilar mualliflardan mustaqil bo‘lishi va ular bilan jiddiy professional, akademik, moliyaviy yoki shaxsiy manfaatlar to‘qnashuviga ega bo‘lmasligi kerak.

Tashqi taqrizga yuborilgan qo‘lyozmalar odatda kamida ikki nafar mustaqil taqrizchi tomonidan baholanadi.

Taqrizchilarga qo‘yiladigan talablar

Taqrizchilar:

• tegishli ilmiy yoki klinik ekspertizaga ega bo‘lishi;
• tegishli sohada tadqiqot va/yoki ilmiy nashr tajribasiga ega bo‘lishi;
• taqrizni obyektiv, mustaqil va professional tarzda o‘tkazishi;
• qo‘lyozma materiallarining maxfiyligini saqlashi;
• taqrizni belgilangan muddat ichida taqdim etishi; va
• mavjud yoki ehtimoliy manfaatlar to‘qnashuvini oshkor etishi kerak.

Mualliflar bilan shaxsiy, professional yoki akademik munosabatlar baholashning obyektivligiga putur yetkazishi mumkin bo‘lsa, taqrizchi taklifni rad etishi kerak.

Maxfiylik

Taqriz uchun olingan barcha materiallar nashr etilgunga qadar maxfiy hisoblanishi kerak.

Taqrizchilar Tahririyat ruxsatisiz nashr etilmagan qo‘lyozma mazmunini uchinchi shaxslar bilan bo‘lishmasligi, undan iqtibos keltirmasligi, foydalanmasligi yoki oshkor etmasligi kerak.

Taqrizchi hisobotlari

Taqrizchi hisobotlari obyektiv, konstruktiv, dalillarga asoslangan va hurmatga asoslangan bo‘lishi kerak.

Taqrizchilarga tegishli hollarda quyidagilarni baholash tavsiya etiladi:

• yangilik va ilmiy ahamiyat;
• qo‘lyozmaning jurnalga mosligi;
• tadqiqot savoli va maqsadlarining aniqligi;
• tadqiqot dizayni va metodologik sifati;
• statistik tahlilning maqbulligi;
• natijalarning ishonchliligi va talqini;
• xulosalarning taqdim etilgan dalillarga muvofiqligi;
• axloqiy jihatdan to‘g‘ri olib borilishi;
• hisobotning to‘liqligi va shaffofligi; va
• klinik amaliyot yoki saraton tadqiqotlari uchun dolzarbligi.

Izohlar mualliflar ko‘tarilgan masalalarni tushunishi va ularga javob bera olishi uchun yetarlicha aniq bo‘lishi kerak.

Manfaatlar to‘qnashuvi

Taqrizchilar taqrizni boshlashdan oldin mavjud yoki ehtimoliy manfaatlar to‘qnashuvini oshkor etishlari shart.

Manfaatlar to‘qnashuviga mualliflar bilan yaqinda hamkorlik yoki hammualliflik, bir muassasaga mansublik, shaxsiy munosabatlar, professional raqobat, moliyaviy manfaatlar yoki taqriz obyektivligiga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan boshqa har qanday holat kirishi mumkin.

Sun’iy intellektdan foydalanish

Taqrizchilar jurnalning aniq ruxsatisiz nashr etilmagan qo‘lyozmalarni, qo‘lyozma qismlarini, jadvallarni, rasmlarni yoki boshqa maxfiy materiallarni generativ sun’iy intellekt tizimlariga yuklamasligi kerak.

Taqrizchilar o‘z hisobotlarining mazmuni va maxfiyligi uchun to‘liq javobgar bo‘lib qoladilar.

Taqrizchi tavsiyalari

Baholashdan so‘ng taqrizchilar quyidagilardan birini tavsiya qilishlari mumkin:

• Qabul qilish
• Kichik tuzatish
• Katta tuzatish
• Rad etish

Taqrizchilarning tavsiyalari maslahat xarakteriga ega. Nashr etish bo‘yicha yakuniy qaror qo‘lyozmaning umumiy bahosi, taqrizchi hisobotlari va tahririy mulohaza asosida Bosh muharrir yoki tayinlangan mas’ul muharrir tomonidan qabul qilinadi.

Taqrizchilar hissasini e’tirof etish

Central Asian Cancer Sciences ilmiy nashriyot sifati va yaxlitligini saqlashdagi taqrizchilarning muhim hissasini e’tirof etadi.

Taqrizchining roziligi bilan jurnal taqrizlash to‘g‘risida sertifikat taqdim etishi va taqrizchilarning hissasini tegishli jurnal e’tirof dasturlari orqali qayd etishi mumkin.